Мұражай-гректің мусейон-орын, муза ғимаратханасы деген сөзі. Революцияға дейін
Қазақстанда 3 мұражай болды. Қазір 50-ден аса мұражай, олардың ішінде өлкетану, тарихи-мемориялдық, әдеби-мемориялдық, тарихи революциялық, этнографиялық мұражайлар бар. Қоғамдық негізде жұмыс істейтін жүздеген мұражай бар.
Алматыда орталық мемлекеттік мұражай 1929 жылы құрылған. Қазақстан денсаулық сақтау және медицина тарихи мұражайының 12 залында, 10 мыңға жуық экспонат бар. Қазақстанның орта ғасыр ғылым медиктерімен таныстырады. Денсаулық сақтау ісінің және медицина ғылымның дамуы жөнінде материалдар мол қамтылған.
Республикада мемориалдық мұражайлар көп. Әсіресе М.О.Әуезовтың,С.Мұқановтың, Семейдегі А.Құнанбаевтың (мемориалдық мұражайларының), Қаскелеңдегі Жамбылдың мемориалдық  мұражайларының ғылыми мәні бар. Алматыда кітап мұражайы бар, онда 530 мыңнан аса экспонат қойылған. Барлық облыс орталықтарында тарихи-өлкетану мұражайлары ұйымдастырылған. Ақтөбеде өлкетану мұражайы 1929 жылы мектеп мұражайының негізінде құрылды. Қорында өте көп экспонат бар. Олар қазақтың көне тарихынан дерек береді, даму жолдарын белгілейді, халқымыздың революциялық, жауынгерлік және еңбек дәстүрін, облыс еңбекшілерінің табыстарын насихаттайды.
Ақтөбе қаласында қазақтың батыр қызы Ә.Молдағұлованың мемориалдық мұражайы бар. Ақтөбе мемлекеттік медицина институтында  өзінің тарихын баяндайтын мұражайы бар. Осындай мұражайлар орта оқу орындарында, мектептерде ұйымдастырылған.

Тәуелсіздіктің бір белгісі - еліміздің дүние жүзіндегі басқа мемлекеттер тарапынан танылуы болса керек.

Дербес қазақ хандығы XY ғасырда әз Жәнібектің ел билеуімен басталды. Ал XYII ғасырда Тәуке хан тұсында мемлекет ретінде толық танылып, астанасы Түркістан қаласы болған. Абылай хан дәуірінде үш жүздің басы түгел қосылып, тұтастық одан әрі нығайған.

Бүкіл Еуразиялық байтақ даласын күн шуақты - алтынды "аң тәсілді" өнерімен көмкерген ата-бабаларымыз кейінгі ұрпағы мақтанарлықтай өлмес мұралар қалдырды. Соның бірі - әлемдегі өнер сүйер қауымды елең еткізген, бір тума ескерткіш.

Қазанғапұлы Тәттімбет (1815-1860) - қазақтын әйгілі күйші-композиторы. Туып-өскен жері Қарағанды облысының Қарқаралы ауданына қарасты Дастар тауының етегі, Мыржық ауылы, Қызылжал қыстауы. Бұл жерді Мөшеке бұлағы деп те атайды. Мөшеке Тәттімбеттің үлкен әкесі. Тәттімбет небәрі 45 жас ғұмыр кешіп, дүние салған соң, Қарқаралы жеріндегі Түндік өзенінің бойына, Бабалы мен Арқалық тауларының ортасындағы алқапқа жерленген.

Қадыр Мырзалеев (1935 жылы туған) қазақ поэзиясын ерекше  бір ойшылдылық пен танытқан ақын.

Мұқағали Мақатаев-(1931-1976) қазақ поэзиясындағы аса көрнекті ақындарының бірі.

Тұманбай Молдағалиев (1935 жылы туған)-қазақ поэзиясындағы сыршыл лиризмді дамытқан ақын. Тұманбай Молдағалиев1935 жылы  Алматы облысының Еңбекшіқазақ ауданында дүниеге келді.  Әкесі Ұлы Отан соғысында қаза тауып, ол анасының тәрбиесінде өседі.  Тұманбай 1951 жылы Есік қаласындағы мектепті, одан соң қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін бітіреді.  Оның алғашқы өлеңдер жинағы «Студент дәптері» (1957) аталған.

Олжас Сүлейменов-(1936 жылы туған) 1936 жылы  8 мамырда Алматы қаласында дүниеге келген.  Қазақ мемлекеттік университетінің геология факультетін 1950 жылы бітірген.  Мәскеудегі М.Горький атындағы Әдебиет институтының аударма бөлімінде оқыған. Олжас Сүлейменов «Казахстанская правда» газетінде  бөлім меңгерушісі, «Қазақфильм» киностудиясында сценарийлік-редакция алқасының бас редакторы болып қызмет істеген.

Қазанғапұлы Тәттімбет (1815-1860) - қазақтын әйгілі күйші-композиторы. Туып-өскен жері Қарағанды облысының Қарқаралы ауданына қарасты Дастар тауының етегі, Мыржық ауылы, Қызылжал қыстауы. Бұл жерді Мөшеке бұлағы деп те атайды. Мөшеке Тәттімбеттің үлкен әкесі. Тәттімбет небәрі 45 жас ғұмыр кешіп, дүние салған соң, Қарқаралы жеріндегі Түндік өзенінің бойына, Бабалы мен Арқалық тауларының ортасындағы алқапқа жерленген.

Сейфуллин Сәкен (Садуақас, 1894-1938) - қазақтың көрнекті жазушысы, қазақ әдебиетін қалыптастырушылардың бірі, мемлекет және қоғам қайраткері.

Айша бибі (ХІ-ХІІ ғғ.) – Қараханидтер әулетінің негізін қалаушы Қараханның қалыңдығы, қазіргі Тараз қаласының жанындағы, сонау скифтер заманынан бастап-ақ қазақтың қол өнеріне енген, содан бері қолданылып келе жатқан ою-өрнек, әшекей түрлерінің бәрін қамтитын күрделі архитектуралық әсем ескерткіштің иесісі.

Шоқан Уәлиханұлы – қазақтан шыққан ең бірінші ғалым,саяхатшы,зерттеуші.Шоқан 1835 жылы Көкшетау облысының Сырымбет деген жерінде туған.”Шоқан” деген ат - әке-шешесінің еркелетіп қойған аты.Ақылды ,парасатты Шоқан әжесінің бауырында өсті.Ол ерте хат таныды.Кітап оқуды өте жақсы көрді.

ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырда қазақ бейнелеу өнері өзінің жаңа қырынан көрінді.

Наурызды ата-бабаларымыздың  сөзімен айтсақ, ақ түйенің қарны жарылған күн. Алдымен «Наурыз» деген сөздің өзіне тоқталатын болсақ, бұл көне парсы сөзі. Қазақша аударсақ, алғашқы буыны нау-жаңа, рыз-күн деген ұғымды білідреді.  Сонда жаңа күн деген сөзден шыққан екен. Наурыз-жаңа күн, яғни жылдың алғашқы күні-жыл басы.  Бұл біздің халқымызда  күн мен түн теңелер мезгіл-наурыз айының 22-нші жұлдызына сәйкес келеді. Бұл-қыс бойғы қар еріп, жер жүзі көгеріп, көктеп, тіршілік атаулыға жан бітіп, жасарып жаңартқан шақ.

Ұлыстың ұлы күні жасалатын-қасиетті ас. Оған тары, арпа, бидай, бұршақ, күріш сияқты жеті түрлі дән мен ақ қосылады. Тұз бен суды қосқанда дәмнің саны тоғыз болуы тиіс. Түркі халықтарының ұғымында жеті мен тоғыз және қырық-аса киелі сандар. Сол себепті наурыз көже аса қасиетті тағам болып саналады. Оған қоса, ол –тоқшылық пен ырыс құттың жоралғысы.

Наурыз - Шығыс елінің бүкілхалықтық мейрамы, яғни, Ұлыстың ұлы күні.

Бір аптада жеті күн бар. Олар: дүйсенбі, сейсенбі, сәрсенбі, бейсенбі, жүма, сенбі, жексенбі. Бүгін желтоқсан айының 8-і, жексенбі. Жексенбі - демалыс күн. Бүл күні балалар да, олардың ата-аналары да демалады, үй шаруасымен айналысады, қонаққа барады, таза ауада қыдырады, серуендейлі.
Мен бүгін бір сағат кеш түрдым. Желдеткішті ашып, таңертеңі' денешыныктыру жаттығуларын жасадым. Беті қолымды жуып, тісімл. тазалап, киініп ас бөлмесіне бардым (келдім). Үстел басында әжем, әкем анам, ағам, інім отыр екен. Бүгінгі таңертеңгі асқа анам сары май қосылға; тәтті күріш ботқасын жасапты. Бәріміз бір-бірімізге "Ас дәмді болсын' , "Ас тәтті болсын" деп, таңертеңгі асымызды жеп тамақтандық. Анам бізден түске дейін үй шаруасымен айналысуды өтінді. Інім ыдыс жуды, мен еден жуып, шаң сүрттім, ағам кілем, паласты далаға шығарып қақты. Сонан соң бәріміз теледидар хабарларын қарадық. Ағам екеуміз дойбы ойнадық. Анам мен әжем түскі ас әзірледі. Әкем газет журнал оқыды.

Қазақстан - көп ұлтты егеменді мемлекет.Халқының саны миллионнан асады.Археолгтардың айтуы бойынша Қазақстан жерін алғашқы адамдар бұдан 300 мың жыл бұрын мекендеген. Қазіргі Қазақстанда 130 ұлттың өкілдері тұрады.
    Қазақстан – егеменді тәуелсіз мемлекет. 1991 жылы 1 желтоқсанда Н.Ә.Назарбаев Қазақстанның тұңғыш президенті болып сайланды.
    Қазақ тілі-қазақ халқының ана тілі. Ол – халық тарихымен бірге жасап, ұрпақтан-ұрпаққа қатынас құралы ретінде қызмет етіп келеді. Қазақ тілі 1989 жылы мемлекеттік мәртебе алды. Ол енді толық мағынасында республикада білім алу, ғылымды, техниканы үйрену тілі, мәдениет пен экономиканы дамыту тілі болып табылады.
    Қазақ тілі - түркі тілдері тобына жатады. Қазақ халқының тілі - әрі бай,әрі көркем.
Қос тіл-қос қанатың.
    Қазақстан оқу орындарында оқитын орыс студенттері осы тілді үйренуі өте қажет. Қазақстанның экономикасын, даму тарихын, мәдениетінің тарихын білу орыс жігіттері мен қыздарына парыз. Парыз ғана емес әбден қажетті нәрсе.
Мәдениет үстіне мәдениет, білім үстіне білім жалғай түскілерің келсе, ең бастысы достығымызды әрі тереңдете білгілерің келсе, сендер қазақ тілін білуге, Қазақстан тарихын білуге тиістісіңдер. Қазір нақ осыған ұмтылатын шақтарың.

Қазақстанның оңтүстік астанасы Алматы қаласы. Далада үлкен зәулім үйлер өте көп.